Τασκένδη: Πόλη της πέτρας

54

Η μητρόπολη της Κεντρικής Ασίας αποκαλύπτεται στον επισκέπτη με δύο πρόσωπα: το παραδοσιακό και το σύγχρονο – και τα δύο είναι εξίσου ελκυστικά και ενδιαφέροντα. Το ίδιο αποκαλυπτική, όμως, είναι και η ιστορία που διηγείται η «πέτρινη» πολιτεία για τους Ελληνες του Εμφυλίου που κατέφυγαν εκεί.

Το 1949 έφτασαν στην Τασκένδη οι πρώτοι Ελληνες πολιτικοί πρόσφυγες, γύρω στα 12.000 άτομα. Η Σοβιετική Ενωση μας είχε τότε δεχτεί, παραχωρώντας μας σπίτια, δουλειές και οποιεσδήποτε άλλες αναγκαίες προϋποθέσεις χρειάζονταν, προκειμένου να δημιουργήσουμε και να συντηρήσουμε τις οικογένειές μας εδώ, μακριά από την Ελλάδα.

 Με την πάροδο των χρόνων, ο αριθμός των Ελλήνων αυξήθηκε κατά πολύ, με αποτέλεσμα, στα μέσα της δεκαετίας του 1960, η ελληνική κοινότητα της Τασκένδης να αριθμεί γύρω στα 35.000 άτομα. Σε γενικές γραμμές περνούσαμε καλά, δεν μας έλειπε τίποτα, εκτός φυσικά από το άρωμα της πατρίδας μας…Δυστυχώς σήμερα, οι Ελληνες εδώ δεν ξεπερνάμε τις 2.000 ψυχές, καθώς αρκετοί επαναπατρίστηκαν στην Ελλάδα μετά τη μεταπολίτευση του 1974 και την πολιτική αναγνώριση του ΚΚΕ, ενώ άλλοι κατέφυγαν στη Ρωσία, μετά την οριστική διάλυση της Σοβιετικής Ενωση…».

Οταν βρεθείτε στην Τασκένδη, επιδιώξτε να συναντηθείτε με μέλη της τοπικής ελληνικής κοινότητας και να αφουγκραστείτε από τα χείλη τους τις βαρυφορτωμένες από μνήμες και γεγονότα σελίδες εκείνης της ταραγμένης ιστορικής περιόδου. Αφήστε τα λόγια τους να ηχήσουν ως μια ταπεινή διδαχή της νεότερης ιστορίας μας και ταξιδέψτε μαζί τους σε κάποιες άλλες –περισσότερο αυθεντικές– εποχές της ονειρικής Τασκένδης.

Πρέπει να παραδεχτούμε ότι η Τασκένδη είναι περισσότερο γνωστή, σε μας τους Ελληνες, για τον ρόλο που διαδραμάτισε στην εγκατάσταση και τη φιλοξενία των Ελλήνων κομμουνιστών του Εμφυλίου και λιγότερο για τα τουριστικά της θέλγητρα. Κι όμως, η σημερινή πρωτεύουσα του Ουζμπεκιστάν, με περίπου 2.200.000 κατοίκους, θεωρείται από τους πιο αξιόλογους ταξιδιωτικούς προορισμούς στην Κεντρική Ασία και ανακηρύχθηκε το 2007 Πολιτιστική Πρωτεύουσα του Ισλαμικού Κόσμου. Είναι καιρός λοιπόν να ανακαλύψουμε και την άλλη –τη λιγότερο γνωστή– πλευρά της!

Το μητροπολιτικό κέντρος της Κεντρικής Ασίας 

Η ιερατική σχολή Kulkedash Medressa
Η ιερατική σχολή Kulkedash Medressa

Σύμφωνα με τους ιστορικούς, η Τασκένδη θεμελιώθηκε γύρω στον 5ο π.Χ. αιώνα. Για τους επόμενους αιώνες, η κεντροασιατική πολιτεία έζησε στη σκιά της υπέρλαμπρης Σαμαρκάνδης, ασπάστηκε τον ισλαμισμό περίπου τον 8ο μ.Χ. αιώνα, ενώ πήρε το σημερινό της όνομα τον 11ο μ.Χ. αιώνα (Τασκένδη σημαίνει «Πόλη της Πέτρας» και προέρχεται από την τουρκική λέξη «Τασκάντ»). Παρά το γεγονός ότι ο Τζένγκις Χαν την κατέστρεψε ολοσχερώς (1219), η Τασκένδη κατάφερε γρήγορα να ανακάμψει λόγω της επίκαιρης θέσης της πάνω στον εμπορικό «Δρόμο του Μεταξιού» και στις αρχές του 19ου αιώνα (1809) είχε γίνει η πλουσιότερη πόλη της Κεντρικής Ασίας.

Η συνέχεια όμως βάφτηκε με χρώμα «κόκκινο». Το 1865 η Τασκένδη περνά στον έλεγχο των Ρώσων και το 1918 γίνεται πρωτεύουσα της Αυτόνομης Σοβιετικής Δημοκρατίας του Τουρκεστάν. Με την αλλαγή των συνόρων το 1930, η Πέτρινη Πόλη συμπεριελήφθη στη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία του Ουζμπεκιστάν και έγινε πρωτεύουσά του, παίρνοντας την πρωτοκαθεδρία –και την εκδίκησή της– από τη Σαμαρκάνδη.

Η Τασκένδη, με λειτουργική ρυμοτομία, μοντέρνα κτίρια, χαρακτηριστική άνεση χώρων και αρκετό πράσινο (χάρη στις πλούσιες βροχοπτώσεις και στον ποταμό Chirchik) αποτελεί σήμερα το μητροπολιτικό κέντρο της Κεντρικής Ασίας. Η ψυχή της πόλης κτυπά σε ήρεμους ρυθμούς στα περιποιημένα πάρκα και στις πλατείες με τα εντυπωσιακά σιντριβάνια και αγάλματα, ενώ οι πυκνές δεντροστοιχίες που διατρέχουν τις κεντρικότερες λεωφόρους της πόλης χαρίζουν αφειδώς μια πράσινη υπερχειλίζουσα ομορφιά.

Παράλληλα, τα δημόσια οικοδομήματα της σοβιετικής αρχιτεκτονικής τεχνοτροπίας και οι ομοιόμορφες εργατικές κατοικίες υπενθυμίζουν το σοβιετικό παρελθόν της Τασκένδης, η οποία ανοικοδομήθηκε και ανασυγκροτήθηκε στο μεγαλύτερο μέρος της, μετά τον καταστρεπτικό σεισμό του 1966 (7,5R). Εθελοντές εργάτες από όλα τα μέρη της Σοβιετικής Ενωσης είχαν προστρέξει τότε να βοηθήσουν στην ανοικοδόμηση της Τασκένδης – το τελικό αποτέλεσμα είναι μια ευχάριστη πόλη που «παντρεύει» ταιριαστά τη σύγχρονη με την παραδοσιακή αρχιτεκτονική.

Η ψυχή της πόλης κτυπά σε ήρεμους ρυθμούς στα περιποιημένα πάρκα με τα εντυπωσιακά σιντριβάνια
Η ψυχή της πόλης κτυπά σε ήρεμους ρυθμούς στα περιποιημένα πάρκα με τα εντυπωσιακά σιντριβάνια

Χωμάτινα σοκάκια, πλινθόκτιστα σπίτια

Η Τασκένδη είναι χωρισμένη σε παλιά και νέα πόλη. Μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1966, μόνο ένα μικρό κομμάτι της παλιάς πόλης έχει δυστυχώς απομείνει – ξεκινήστε από εδώ τη γνωριμία σας με την Πέτρινη Πόλη. Στενά χωμάτινα σοκάκια θα αναλάβουν να σας ξεναγήσουν σ’ έναν μικρό οικιστικό λαβύρινθο με ταπεινά πλινθόκτιστα σπίτια, ενώ οι καλοσυνάτοι κάτοικοι θα σας καλωσορίσουν στον δικό τους μικρόκοσμο μ’ ένα διάπλατο χαμόγελο και ένα ζεστό τσάι. Σημείο αναφοράς της παλιάς Τασκένδης αποτελεί το ισλαμικό συγκρότημα Khazret Imam. Πρόκειται για ένα αρχιτεκτονικό συγκρότημα του 16ου-19ου αιώνα που περιλαμβάνει το Μουσείο Βιβλιοθήκης Μoyie Μubarek (εδώ βρίσκεται το Κοράνι Οσμάν του 7ου αιώνα, το μοναδικό αντίτυπο στον κόσμο), το τέμενος Τelyashayakh, τη θεολογική σχολή Βarakhon Medressa, το Ισλαμικό Ινστιτούτο Ιmam Ιsmail al Βukhari και το μικρό μαυσωλείο Αbu Βakr Κaffal Shoshi (16ου αιώνα).

Συνεχίστε τη βόλτα σας στο πολύχρωμο παζάρι Chorsu, το παλαιότερο της πόλης. Καθαρό και τακτοποιημένο, το δημοφιλέστερο παζάρι της Τασκένδης είναι εν μέρει στεγασμένο κάτω από έναν τεράστιο γαλαζοπράσινο ημισφαιρικό θόλο. Ενα μεγάλο κομμάτι του παζαριού, αντίθετα, εξακολουθεί να λειτουργεί σε υπαίθριο χώρο.

Στον στεγασμένο τομέα του παζαριού, αγρότες μπροστά σε πάγκους με λαχανικά και φρούτα περιμένουν τους επίδοξους αγοραστές, ενώ στην υπαίθρια αγορά, εκτός από τρόφιμα, μπαχαρικά και φρούτα, μπορείτε να βρείτε επίσης είδη ένδυσης και υπόδησης, εργαλεία, οικιακά σκεύη, παιχνίδια, ακόμα και τουριστικά αναμνηστικά.

Νεοκλασικό κτίσμα στο ιστορικό κέντρο της Τασκένδης
Νεοκλασικό κτίσμα στο ιστορικό κέντρο της Τασκένδης

Σε περίπτωση πάντως που πεινάσετε ή διψάσετε, υπαίθρια μαγειρεία με «σασλίκ» (σουβλάκι ψημένο στα κάρβουνα) και μικρά τσαϊχανέ (τεϊοποτεία) που σερβίρουν δροσιστικό τσάι, υπάρχουν σε κάθε γωνιά του παζαριού Chorsu. Αφού αναζωογονηθείτε, περπατήστε κατόπιν μέχρι την κοντινή ιερατική σχολή Kulkedash Medressa (16ου αιώνα), καθώς και στην Abulkasim Sheykh Medressa, που λειτουργεί ως Κέντρο Παραδοσιακής Χειροτεχνίας.

Ιστορικό πρόσωπο

Δεσπόζουσα θέση στο ιστορικό κέντρο της Τασκένδης κατέχουν οι πλατείες της, με πρώτη και σημαντικότερη την Amir Timur Maydoni (Πλατεία Ταμερλάνου), απ’ όπου ξεκινούν ακτινωτά όλοι οι βασικοί δρόμοι της ιστορικής Τασκένδης. Στον χώρο της Amir Timur Maydoni, εκτός από το τεράστιο –σοβιετικής αρχιτεκτονικής– ξενοδοχείο «Uzbekistan Hotel», θα δείτε επίσης το άγαλμα του έφιππου Τουρκομογγόλου ηγέτη και το ομώνυμο μουσείο (Amir Timur Museum).

Στα δυτικά της πλατείας ξεκινά η πεζοδρομημένη οδός Saligokh, η οποία, αφού διασχίζει ένα εκτεταμένο πάρκο με υπαίθριους καλλιτέχνες, βαθύσκιωτα δέντρα και σιντριβάνια, καταλήγει στην πλατεία Mustaqillik Maydoni (Πλατεία Ανεξαρτησίας). Κλασικό δείγμα αρχιτεκτονικού γιγαντισμού, η Mustaqillik Maydoni είναι μια νέα πλατεία με φουτουριστικό διάκοσμο, όπου πραγματοποιούνται οι επετειακές στρατιωτικές παρελάσεις. Στη δυτική πλευρά της πλατείας βρίσκεται το καινούργιο κτίριο της Γερουσίας (Senate), ενώ στην ανατολική δεσπόζει το παλάτι της τσαρικής περιόδου Romanov Palace. Ακριβώς δίπλα στη Mustaqillik Maydoni απλώνεται η πλατεία Gagarin Maydoni – είναι αφιερωμένη στον πρωτοπόρο Σοβιετικό κοσμοναύτη Yuri Gagarin. Τις ζεστές μέρες του καλοκαιριού, τα σιντριβάνια και οι μικροί κλιμακωτοί καταρράκτες της Gagarin Maydoni χαρίζουν δροσιά στους κατοίκους της Τασκένδης.

Με τον χάρτη της πόλης στα χέρια, συνεχίστε την εξερεύνηση του νέου τομέα της Πέτρινης Πόλης. Επισκεφθείτε τον Καθεδρικό ναό Uspensky Sobor (τον πιο όμορφο και περίτεχνο από τους τέσσερις ρωσοορθόδοξους ναούς της πόλης), το Εθνικό Ακαδημαϊκό Θέατρο Οπερας και Μπαλέτου, το πάρκο Navoi Park, αλλά και τον Πύργο Τηλεόρασης (TV Tower), για να θαυμάσετε πανοραμικά –από ύψος 220 μ.– την Τασκένδη.

Μια παρτίδα σκάκι σε εξέλιξη στο πάρκο Navoi Park
Μια παρτίδα σκάκι σε εξέλιξη στο πάρκο Navoi Park

Μην παραλείψετε, επίσης, να φωτογραφίσετε τα μνημεία «Crying Mother Monument» (αφιερωμένο στους 400.000 Ουζμπέκους στρατιώτες που σκοτώθηκαν τον Β΄Παγκόσμιο πόλεμο), «Earthquake Monument» (αφιερωμένο σ’ εκείνους που βοήθησαν στην ανοικοδόμηση της πόλης μετά τον σεισμό του 1966) και «Memorial of Victims of Political Repression» (μνημείο για τα θύματα της πολιτικής καταστολής επί σοβιετικής εποχής).

Το «Brodway» της Τασκένδης
Η πεζοδρομημένη οδόςSaligokh, που ξεκινάαπότο άγαλμα του Ταμερλάνου στην ομώνυμη πλατεία, είναι γνωστήωςBroadway. Με μοντέρνα cafe, σινεμά πολυκαταστήματα, μοδάτα bars, fastfoods και εστιατόρια, η Saligokh αποτελείεδώκαι χρόνια το κέντρο τηςτουριστικήςζωήςτηςΤασκένδης Πλανόδιοι πωλητές μουσικοίκαι ζωγράφοι που εκθέτουν τα έργα τουςήσκιτσάρουν τουςτουρίστες συμπληρώνουν την εικόνα του Broadway τηςΤασκένδης. Αν επισκεφθείτε την περιοχήκατάτιςβραδινέςώρες φροντίστε να έχετε μαζίσαςτο διαβατήριόσας(ήκαλύτερα μια φωτοτυπία του), γιατίοι έλεγχοι τηςαστυνομίαςείναι συχνοί.

πηγή Εθνος

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Γράψτε το σχόλιό σας
Παρακαλώ γράψτε το όνομά σας εδώ