Πώς μπορεί να αναπτυχθεί ο πολιτισμός σε μια κοινωνία;

40
του Παναγιώτη Τζανετάτου
Συχνά τίθεται το ερώτημα, πώς μπορεί να αναπτυχθεί ο πολιτισμός σε μια κοινωνία. Δυστυχώς η ανάπτυξη του πολιτισμού σε μια κοινωνία δεν είναι τόσο εφικτή να υπάρξει από την μια στιγμή στην άλλη. Αν αναλογιστούμε πως ο όρος πολιτισμός αναφέρεται ως η υλική και πνευματική πρόοδος του ανθρώπου και η παράλληλη ηθική εξέλιξη του. Σε μια κοινωνία που βαλτώνει όλο ένα και περισσότερο δυστυχώς δεν μπορούμε να μιλάμε για ηθική – πνευματική και τελευταία υλική εξέλιξη, ωστόσο μπορούμε να ελπίζουμε μακροπρόθεσμα σε μια κοινωνική πολύπλευρη πρόοδο αν υπάρξουν καθολικές αλλαγές (επί της ουσίας) στην υπάρχουσα κοινωνική κατάσταση. 
Ο πολιτισμός είναι μια σύνθετη έννοια που έχει να κάνει άμεσα με την παιδεία και την εκπαίδευση. 
Προβληματίζομαι ειλικρινά για το τι είδους πολιτισμός παράγεται σήμερα, τι είδους παιδεία και εκπαίδευση. Τι είδους αξίες διαμορφώνονται της σύγχρονης κοινωνίας.Αυτά είναι τα καλά μιας στοχευµένης πολιτικής που απαιτεί απαίδευτους ανθρώπους,χωρίς λόγο, χωρίς κριτική σκέψη. Μέτα τον σκεπτόμενο άνθρωπο (Homo Sapiens) το πιο εξελιγμένο μοντέλο θα είναι ο homo victima (άνθρωπος θύμα).
Αν η εκπαίδευση δεν αποκτήσει ουσία και αν οι ξεχασμένες Αξίες δεν επανέλθουν στο προσκήνιο, η παρακμή θα συνεχίσει ανενόχλητη, να βαδίζει στο μονοπάτι της ύλης.
Αρχικά πρέπει να ορίσουμε σε μια σύγχρονη κοινωνία τι είδους εκπαίδευση πρέπει να παρέχετε.Καθώς και τι στόχο πρέπει να έχει η εκπαίδευση. Μια βαθιά και ουσιαστική εκπαίδευση -επένδυση που σκοπό έχει την πνευματική εξέλιξη του ατόμου; Δηλαδή την δημιουργία μιας ανθρώπινης προσωπικότητας η οπoια θα έχει κρίση λόγο και ύπαρξη μέσα στην κοινωνία ή μια ημιμαθή εκπαίδευση που στόχο θα έχει μόνο την επαγγελματική αποκατάσταση του ατόμου μέσα σε μια καπιταλιστική κοινωνία; 
Έπειτα θα ήταν πρέπον να αναρωτηθούμε τι εκπαιδεύει τον άνθρωπο, πέρα από την στείρα, καθολική και ελλιπή εκπαίδευση που δέχεται από το ίδιο το σύστημα, που ορίζει αυθαίρετα κατά τα πιστεύω του και τις ανάγκες που εξυπηρετεί το, τι είναι ουσιώδες και τι όχι, ορίζοντας μια διδακτέα ύλη που μόνο γνώση και εκπαίδευση δεν προσφέρει.
Κάθε άνθρωπος δέχεται ανώτατη εκπαίδευση αφού του την προσφέρει  με υψηλό κόστος η ίδια η ζωή.
Ο πρύτανης αυτού του ιδρύματος είναι ο ίδιος ο χρόνος.
Περί εκπαιδεύσεως ο λόγος . (Η εποχή των ανθώπων.)
Εκδόσεις Γαβριηλίδης 2015
Κατά τον Πλάτωνα τα πάντα εκπαιδεύουν τον άνθρωπο. 
Στην αρχαία Αθήνα το θέατρο, η μουσική, η ρητορεία και η ανθρώπινη συνδιαλλαγή στην αγορά ήταν καθημερινή συνήθεια. Στην νέα εποχή με τους σύγχρονους ρυθμούς ζωής οδηγείτε ο άνθρωπο στην αποξένωση και στην αλλοτρίωση, με ότι αυτό συνεπάγεται.
Τι παιδεία, τι πολιτισμό και τι κριτική σκέψη μπορεί να διαμορφώσει ο σύγχρονος άνθρωπος μέσα στους εξαντλητικούς ρυθμούς ζωής , μέσα στον χώρο εργασίας του και μέσα στο φρυχτό περιβάλλον που κινείται καθημερινά; 
Καταρχήν δεν ζει ελεύθερος. Όλα τα ατομικά δικαιώματά του τείνουν να εκλείψουν.

Θέλει Αρετή και Τόλμη η Ελευθερία μας αναφέρει ο εθνικός μας ποιητής Α. Κάλβος και η ελευθερία είναι ο βασικός άξονας για την ανάπτυξη του πολιτισμού.
Το άτομο ζει μέσα στα δεσμά ενός συστήματος που τον έχει πείσει για την ανωτερότητα και την ελεύθερη βούληση του ατόμου. Πράγμα που ρεαλιστικά δεν υφίσταται Ωστόσο του προσφέρει καθημερινά μικρές δόσης ελευθερίας, μικρές δόσης εικονικής αυτοϊκανοποίησης και φυσικά άφθονα υλικά αγαθά να έχει να πορεύεται ώστε να ναρκώνει την συνείδηση του. 
Κάπου εδώ θα πρέπει να δούμε τι πραγματικά ψυχαγώγει διαχρονικά το άτομο.
Τι άγει την ψυχή του ανθρώπου;
Τι προάγει τον ίδιο τον άνθρωπο και τιν τον κάνει να αισθάνεται πλήρης μέσα στο σύνολο που ανήκει; 
Φυσικά και η άφθονη καθώς και ανεξέλεγκτη ποσότητα ύλης που μπορούμε να αποκτήσουμε μας δίνει την ψευδαίσθηση του κορεσμού και της κοινωνικής ανωτερότητας σε σχέση με το σύνολο, οδηγώντας μας πάντα στο κάτι παραπάνω.
Ωστόσο οτιδήποτε το πνευματικό (που συνήθως δεν έχει υλική υπόσταση) προσφέρει αληθινό κέρδος και ουσιαστική ανωτερότητα οδηγώντας τον δέκτη κάθε φορά στην κάθαρση. 
Παρόλα αυτά στην εποχή μας μεγαλύτερο κοινό συναντάμε στην πρώτη κατηγορία που αναζητά την τέρψη, την κοινωνική θέση (εξέλιξη ) καθώς και την ολοκλήρωσης, που προέρχεται μόνο μέσα από την ύλη. 
Αυτό συμβαίνει γιατί η πνευματική αλλοίωση της προσωπικότητας του ατόμου είναι αποτέλεσμα ενός καλά οργανωμένου συστήματος που απαιτεί άβουλα πιόνια στην σκακιέρα της παγκοσμιοποιήσης , όπως και την εκμηδένιση των αξιών έτσι ώστε να στήσει μελλοντικά μια νέα κοινωνία που θα εξυπηρετεί τις δικές του ανάγκες καταπατώντας τις ανθρώπινες ελευθερίες . 
Ο άνθρωπος έχει χάσει αρχικά την αισθητική του άποψη. Δεν έχει μέτρο σύγκρισης, άρα εξισώνει τα πάντα χωρίς να έχει την προσωπική του άποψη επάνω σε ένα θέμα που μπορεί να τον αφορά άμεσα. Εξιδανικεύοντας ότι το ευτελές γιατί αυτό του προσφέρουν.
Με την ίδια ευκολία δημιουργεί πρότυπα και αξίες που δεν έχουν καμία ουσιαστική βάση. 
Μέσα στο ίδιο το σύστημα δημιουργούνται συνειδήσεις που ως ύψιστη αξία είναι καθαρά το κέρδος και το προσωπικό όφελος. Δηλαδή ο καθένας λειτουργεί ως μονάδα, σε ένα προσωπικό επίπεδο χωρίς να ενδιαφέρεται για το σύνολο. Κυριαρχεί το εγώ και εξασθενεί ραγδαία το εμείς. 
Όποτε δεν μπορούμε να μιλήσουμε για ανάπτυξη κανενός είδους πολιτισμού εφόσον δεν υπάρχει μια συλλογικότητα που έχει να κάνει άμεσα με την παιδεία. Πολιτισμός δεν είναι ο στόχος και η υλοποιήση του, αλλά ο τρόπος και η διαδρομή προς τον στόχο και η συλλογικότητα που απαιτείται.
Πολιτισμός είναι πάνω απ όλα η διαφύλαξη της ηθικής. Όταν κοιτάμε κατάματα καθημερινά γύρω μας τη βία, την ανηθικότητα και την βαρβαρότητα και δεν τρομάζουμε ή δεν μας απασχολεί, μένοντας παθητικά αδιάφοροι απέναντι σε όλα αυτά τα κρούσματα εφόσον δεν ανήκουμε στα θύματα, τότε σημαίνει πως συνηθίσαμε να ζούμε κάτω από τέτοιες συνθήκες και πως οδηγούμαστε με μαθητική ακρίβεια στην ηθική παρακμή, αρχικά σε προσωπικό και έπειτα σε κοινωνικό επίπεδο. 
Αν οραματιστούμε μια μελλοντική κοινωνία, που η παιδεία, η εκπαίδευση, ο πολιτισμός και οι αξίες ακμάζουν, τότε πρέπει να οραματιστούμε μια ανθρωπιστική κοινωνία, κατά τα αναγεννησιακά πρότυπα. Μια κοινωνία που θα έχει ως πρωταγωνιστή τον ίδιο τον άνθρωπο και την εξέλιξη του ως προσωπικότητα.
Συνοψίζοντας θα συμπεραίναμε ότι, ο δρόμος για την εξανθρώπιση του ατόμου από την πρωτόγονη κοινωνία στον σύγχρονο τρόπο ζωής, περνά μέσα από την ορθή παιδεία καθώς και μέσα από την δια βίου εκπαίδευση.Είναι κοινός τόπος πως η παιδεία είναι η βάση της ανάπτυξης της κοινωνίας και της ανάπτυξη του ανθρώπινου γένους, διαμορφώνοντας ενεργά ενημερωμένους πολίτες. Πολιτισμός δεν είναι τίποτε άλλο από τον τρόπο ζωής μέσα σε μια κοινωνία καθώς και ο τρόπος οργάνωσης της ίδιας της κοινωνίας.Χαλιναγωγώντας τα πρωτόγονα ένστικτα του ατόμου, με γραπτούς και άγραφους νόμους ηθικής και τάξης. 
Όταν μέσα στην κοινωνία χάνονται οι αξίες η ηθική ουσία της ίδιας της ζωής, στον τρόπο που διεξάγεται κυρίως λόγο της ελλειπής παιδιάς και εκπαίδευσης που μπορεί να επικρατεί. Χρέος κάθε ατόμου είναι να βρει το μέγεθος της ανθρώπινης ύπαρξης του συνομιλώντας με τον ίδιο του τον εαυτό . Να πιστέψει ξανά σε ξεχασμένες ή παραμελημένες αξίες και ήθη να πιστέψει ξανά στην δύναμη, του εαυτού του και να επαναπροσδιορίσει, τους στόχους της ζωής του σε σχέση με τα θέλω του και έπειτα με το κοινωνικό σύνολο και να οδηγηθεί στην ουσία της ύπαρξης διαμορφώνοντας ένα ανθρωπιστικό πνεύμα προσφοράς. Περνώντας από έναν ρηχό τρόπο ζωής στην επί ουσίας ζωής αφήνοντας ένα στίγμα πολιτισμικής εξέλιξής με το πέρασμα του.
Είναι εύκολο τα λάθη του παρελθόντος να τα ρίχνουμε στους άλλους και να πορευόμαστε πάνω σε αυτά τα λάθη ανενόχλητοι για να μην ταράξουμε τον συμβιβασμένο τρόπο με τον οποίο πορευόμαστε στην ζωή . Είναι εύκολο να μένουμε αμετακίνητοι στο παρελθόν χωρίς να ταράζουμε τα λιμνάζοντα νερά της καθημερινότητας μας, είναι δύσκολο όμως να παραδεχόμαστε το μερίδιο ευθύνης που μας ανήκει και να προσπαθήσουμε να σώσουμε ότι σώζετε με έναν κόσμο που καταρρέει, ακόμα και κάτω από την λάσπη του χρόνου, ανοίγοντας δρόμο για ένα ποιο ουσιαστικό μέλλον. Μονό με μια εσωτερική αναζήτηση θα μπορέσει κάποιος να ανακαλύψει το μέγεθος της ανθρώπινης πλευράς του.
Τα σπουδαία, τα μεγάλα και τα αληθινά πράγματα επιτεύχθηκαν από μικρούς ανθρώπους. 
Όπως εσύ, όπως εγώ, όπως εμείς.

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Γράψτε το σχόλιό σας
Παρακαλώ γράψτε το όνομά σας εδώ