Οι Μινχάουζεν της Καλλιθέας

136

του Γιώργου Καστάνη*

Την τιμητική τους έχουν στην Καλλιθέα οι Μινχάουζεν. Το να λένε ψέματα επιδεινώνεται με το πέρασμα του χρόνου. Όταν βλέπουν ότι γλιτώνουν με ένα ψέμα, αυτό τους ωθεί συχνά να συνεχίσουν τις αυταπάτες. Θεωρούν ότι είναι καλύτερο να λένε αναλήθειες για να καλυφθούν, παρά να προσπαθήσουν για κάτι σωστό.

Το ψέμα είναι μια απόπειρα να γεφυρώσουν το χάσμα, να συνδέσουν τις ευχές με τις φαντασιώσεις τους για το ποιοι εύχονται να ήταν, με το τι είναι πραγματικά. Και είναι όντως πολύ πρόθυμοι να γεμίσουν τα κενά στη ζωή τους με ψέματα.

Δε γεννήθηκαν βέβαια με την ικανότητα να ψεύδονται, αλλά καθώς μεγαλώνουν, κοινωνικοποιούνται και  πρέπει να συνεργαστούν με τους γύρω τους, οπότε μαθαίνουν την έννοια της εξαπάτησης ώστε να επιβιώνουν κοινωνικά.

Σε πολιτικό επίπεδο η προπαγάνδα τους, στην πιο ύπουλη μορφή της, βασίζεται στη διαχείριση των συναισθημάτων των πολιτών. Η συνεχώς επαναλαμβανόμενη πληροφορία που σας δημιουργεί ευχάριστα συναισθήματα πολύ εύκολα μπορεί να αποτυπωθεί και να παγιωθεί στη μνήμη σας. Απαιτείται συνεπώς μεγάλη προσπάθεια και λογική σκέψη από την πλευρά των πολιτών όχι μόνο να αντισταθούν στην προπαγάνδα, αλλά και όταν πέσουν θύμα της να την αναγνωρίσουν και να την αρνηθούν. Υπάρχει βέβαια και μια κατηγορία πολιτών, η οποίοι αν και αντιλαμβάνεται τα ψέματα, εμμένουν στην υποστήριξη των ψευτών ευελπιστώντας να αποκομίσουν ίδιο όφελος, χωρίς φυσικά να έχουν και καμιά σοβαρή ελπίδα.

Δεν είναι όμως όλοι οι ψεύτες το ίδιο. Διακρίνω δύο κατηγορίες, τους καθ’ έξιν, και τους επαγγελματίες ψεύτες.

Ο καθ’ έξιν και ο επαγγελματίας ψεύτης, είναι δύσκολο να εντοπιστούν. Ο καθ’ έξιν ψεύτης είναι τόσο συνηθισμένος να λέει ψέματα, που μπορεί να μη νοιάζεται ή να μη συνειδητοποιεί πλήρως ότι ψεύδεται – γι’ αυτό και συνήθως δεν το δείχνει. Για παράδειγμα μπορεί να πει με μεγάλη άνεση δημόσια ότι ένα σύλλογος δεν συνεδριάζει, (αν και δε γνωρίζει ούτε ένα μέλος του Συμβουλίου του). Ο επαγγελματίας ψεύτης από την άλλη έχει εξασκηθεί τόσο πολύ στα ψέματά του, ώστε η συμπεριφορά του να μην τον προδίδει, οπότε μπορεί να πείσει ευκολότερα μεγαλύτερες μάζες στις οποίες απευθύνεται (πχ ότι θα κολυμπούν στην παραλία της πόλης), χωρίς καν να ιδρώσει. Η κατηγορία αυτή δύναται να ηγηθεί άνετα των καθ’ έξιν ψευτών.

Τώρα που το σκέφτομαι, ίσως και οι εν Καλλιθέα Μινχάουζεν – ξέρω πού πάει το μυαλό σας αλλά θα αντισταθώ και δεν θα τους κατονομάσω – ίσως να φιλοδοξούν να γίνουν κάποτε κλασικοί. Δύο, τρία πράγματα να αλλάξουν στα ψέματά τους και θα είναι έτοιμη η ιστορία των καλών που ηττήθηκαν από τους κακούς. Και πού ξέρετε, με την πάροδο των χρόνων ίσως γίνουν και ήρωες.

Πραγματικοί, όχι σαν τον Μινχάουζεν που έγινε καρτούν…

*Ο Γιώργος Καστάνης είναι δημότης της Καλλιθέας

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Γράψτε το σχόλιό σας
Παρακαλώ γράψτε το όνομά σας εδώ