Εκλογές στην Ιταλία

130

Οι «πρωταγωνιστές» των εκλογών στην Ιταλία – Γιατί αυτές οι εκλογές είναι κρίσιμες για την Ε.Ε.

Οι Ιταλοί προσέρχονται στις κάλπες στις 4 Μαρτίου στην πιο ενδιαφέρουσα εκλογική αναμέτρηση καθώς θα κρίνει εν πολλοίς το μέλλον της Ε.Ε.

Η Ιταλία είναι ένα από τα ιδρυτικά μέλη της Ε.Ε και η 3η κατά σειρά μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης. Αλλά τα τελευταία χρόνια, ο ευρωσκεπτικισμός στη χώρα είναι συνεχώς σε άνοδο, υπάρχει δυσαρέσκεια για τη βαθιά ύφεση, την αδύναμη ανάκαμψη αλλά κυρίως για τη συνεχιζόμενη μεταναστευτική κρίση, που πλήττει κυρίως τον Νότο.

Το εκλογικό σύστημα

Το εκλογικό σύστημα στην Ιταλία δεν κατοχυρώνεται στο Σύνταγμα της χώρας και το κοινοβούλιο έχει προχωρήσει σε τρεις μεγάλες αλλαγές των κανόνων, τα τελευταία 25 χρόνια. Η πιο πρόσφατη αλλαγή έγινε το 2017, όταν οι βουλευτές συμφώνησαν στο σημερινό εκλογικό σύστημα, το λεγόμενο «Rosatellum», προς τιμήν του Ettore Rosato, βουλευτή του Δημοκρατικού Κόμματος, που εισηγήθηκε το σχετικό νομοσχέδιο.

Σύμφωνα με το εν λόγω σύστημα, ένα κόμμα χρειάζεται 61% των εδρών – δηλαδή 386 συνολικά έδρες στη Κάτω Βουλή και 193 στην Άνω Βουλή – για να κερδίσει μια εθνική αναλογική εκπροσώπηση. Ένα 37% – δηλαδή 232 έδρες στη Κάτω Βουλή και 116 έδρες στην Άνω – θα εκλεγεί από μονοεδρικές περιφέρειες. Οι Ιταλοί που ζουν στο εξωτερικό μπορούν να εκλέξουν 2% του αντιπροσωπευτικού σώματος, που αντιστοιχεί σε 12 έδρες στη Κάτω Βουλή και 6 στην Άνω Βουλή.

Τα πολιτικά κόμματα θα πρέπει να κερδίσουν 3% για να μπουν στη Βουλή. Αν συμμετέχουν σε ευρύτερο κομματικό συνασπισμό, τότε μπορούν να κερδίσουν από 1-3% τα οποία ποσοστά θα κερδίσει το κόμμα που είναι επικεφαλής του συνασπισμού.

Το νέο εκλογικό σύστημα (Rosatellum) ήταν το προϊόν ενός γρήγορου συμβιβασμού, που επετεύχθη πέρυσι. Φαίνεται ότι τα κόμματα με αυτό το σύστημα επιχείρησαν να «ψαλιδίσουν» τις προοπτικές του αντι- συστημικού Κινήματος των 5 Αστέρων. Το Κίνημα αυτό έχει ταχθεί εναντίον των συνασπισμών με άλλα κόμματα και δεν διαθέτει υποψηφίους με πολιτική εμπειρία.

Η κεντροδεξιά αντιπολίτευση βρίσκεται σε πιο ευνοϊκή θέση καθώς πέτυχε να σχηματίσει μια προεκλογική – συμμαχία που περιλαμβάνει την Φόρτσα Ιτάλια, το κόμμα του πρώην πρωθυπουργού, Σίλβιο Μπερλουσκόνι, της αντι- ευρωπαϊκής Λέγκα του Βορρά και των ακροδεξιών, Αδελφών της Ιταλίας. Η Λέγκα του Βορρά έχει ισχυρά ερείσματα στον πλούσιο Βορρά της χώρας.

Με τις ψήφους στην ουσία «διασπασμένες» σε τρεις ομάδες – κεντροδεξιά, κεντροαριστερά και Κίνημα Πέντε Αστέρων – το αποτέλεσμα θα μπορούσε ήταν μια Βουλή χωρίς απόλυτη πλειοψηφία. Αλλά οι πολιτικοί αναλυτές αναφέρουν πως αν μια από αυτές τις ομάδες κερδίσει περίπου 40% των ψήφων σε αυτό το αναλογικό σύστημα θα μπορούσε αυτό το ποσοστό να μεταφραστεί σε 65% των εδρών και έτσι, σε πλειοψηφία στη Βουλή. Αυτό είναι το πραγματικό «κέρδος» για το πρώτο κόμμα ή συνασπισμό κομμάτων.

Τα κόμματα

Το κεντρο-αριστερό Δημοκρατικό Κόμμα (PD) είναι η ραχοκοκκαλιά ενός κυβερνητικού συνασπισμού υπό τον Πάολο Τζεντιλόνι, τον πρωθυπουργό. Ο Ματέο Ρέντσι, ο πρώην πρωθυπουργός επανεξελέγη αρχηγός του κόμματος, με βάση ένα μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα, τον περασμένο Απρίλιο (2017).

Ο Ρέντσι έγινε πρωθυπουργός το 2014 και μπόρεσε να επανιδρύσει το Δημοκρατικό Κόμμα λόγω του πολιτικού του θάρρους αλλά κυρίως του επικοινωνιακού του χαρίσματος. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν όμως ότι βρίσκεται πίσω τόσο από την κεντροδεξιά συμμαχία, όσο και από το Κίνημα των Πέντε Αστέρων.

Το κόμμα παραδοσιακά είναι φιλοευρωπαϊκό και προωθεί κοινωνικές πολιτικές όπως την ενσωμάτωση των μεταναστών. Βρίσκεται στην εξουσία από το 2013 μια πολύ μεγάλη περίοδο που χαρακτηρίστηκε από την οικονομική ανάκαμψη και την αύξηση της απασχόλησης. Το πρόβλημα είναι ότι οι Ιταλοί δεν έχουν ακόμα δει… μεγάλες αλλαγές στην τσέπη τους. Το Δημοκρατικό Κόμμα είναι ακόμα ισχυρό στην Κεντρική Ιταλία και οι ψηφοφόροι του είναι στην πλειοψηφία τους ηλικιωμένοι και μορφωμένοι.

Κίνημα 5 Αστέρων

Το Κίνημα Πέντε Αστέρων (M5S) πήρε μέρος για πρώτη φορά στις εκλογές το 2013, όπου κέρδισε 25% των ψήφων και μπήκε δυναμικά στην ιταλική πολιτική σκηνή. Ιδρυτής του ήταν ο κωμικός Μπέπε Γκρίλο και βασικές αρχές του αφορούν την άμεση δημοκρατία, την πράσινη οικονομία και τη μάχη εναντίον της διαφθοράς. Υποψήφιος του Κινήματος σε αυτές τις εκλογές για πρωθυπουργός είναι ο Λουίτζι ντι Μάιο.

Το Κίνημα βρίσκεται συνεχώς στο επίκεντρο λόγω εσωτερικών συγκρούσεων, έλλειψη πολιτικής εμπειρίας και κακοδιοίκησης στη Ρώμη, καθώς στέλεχος του έχει εκλεγεί δήμαρχος της πρωτεύουσας.

Φόρτσα Ιτάλια

Τo κεντροδεξιό κόμμα του Σίλβιο Μπερλουσκόνι (FI) κυριαρχούσε στην πολιτική ζωή της χώρας από την είσοδο του, στο κοινοβούλιο το 1994. Ακόμα και όταν ήταν στην αντιπολίτευση – μεταξύ 1996 και 2001 και ξανά μεταξύ 2006-2008 ήταν το μεγαλύτερο κόμμα της κεντροδεξιάς στην Ιταλία.

Το κόμμα έφθασε στο πολιτικό του ζενίθ το 2008, όταν ο Μπερλουσκόνι επανεξελέγη ως πρωθυπουργός για τρίτη φορά. Αλλά το ποσοστό του έπεσε στο 15% όταν ο κ Μπερλουσκόνι αναγκάστηκε να παραιτηθεί από πρωθυπουργός το 2011, λόγω εμπλοκής του σε νομικά και σεξουαλικά σκάνδαλα, αλλά κυρίως λόγω κακοδιαχείρισης της οικονομικής κρίσης της χώρας.

Παρά το γεγονός ότι ο κ Μπερλουσκόνι, που τώρα είναι 81 ετών, έχει απολέσει το δικαίωμα του «εκλέγεσθαι» λόγω καταδίκης του για φοροδιαφυγή, παρ όλα αυτά ηγείται της προεκλογικής εκστρατείας όπως θα είναι και το πρόσωπο – «κλειδί» για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού, μετά τις εκλογές.

Η εκ νέου άνοδος της κεντροδεξιάς καταγράφηκε για πρώτη φορά πέρυσι στις τοπικές και περιφερειακές εκλογές το 2017, όταν εξέλεξε υποψηφίους της σε Γένοβα και Σικελία.

Λέγκα του Βορρά

Η Λέγκα του Βορρά (LN) είναι ένα ευρωσκεπτικιστικό, αντι-μεταναστευτικό κόμμα με βάση τον Βορρά της Ιταλίας. Παρά το γεγονός ότι στόχος του ήταν ένας δημοσιονομικός φεντεραλισμός και αν είναι δυνατόν απόσχιση από την κεντρική κυβέρνηση της Ρώμης, αυτή την περίοδο έχει εξελιχθεί σε ένα πιο παραδοσιακό, ακροδεξιό κόμμα με ατζέντα παρόμοια με εκείνη του Γαλλικού Εθνικού Μετώπου.

Στις δημοσκοπήσεις το κόμμα καταγράφει διαρκώς άνοδο τα τελευταία τρία χρόνια λόγω της αύξησης του αντι-μεταναστευτικού αισθήματος εξαιτίας της συνεχιζόμενης μεταναστευτικής κρίσης. Ήταν ένα περιθωριακό κομμάτι της κεντροδεξιάς συμμαχίας στις τελευταίες εκλογές, όμως τώρα έχει παρόμοια εκλογική δύναμη με την Φόρτσα Ιτάλια.

Ελεύθεροι και Ισότιμοι

Μετά την ήττα του κ Ρέντσι στο συνταγματικό δημοψήφισμα του 2016, μια ομάδα αριστερών στελεχών περιλαμβανομένων των «βετεράνων» του χώρου, Μάσιμο Ντ’ Αλέμα, Πιερλουίτζι Μπερσάνι αποχώρησαν από το Δημοκρατικό Κόμμα και δημιούργησαν μια νέα πολιτική δύναμη. Αυτή εξελίχθηκε στο κόμμα Ελεύθεροι και Ισότιμοι (LeU) επικεφαλής του οποίου είναι ο πρώην εισαγγελέας και πρόεδρος της Γερουσίας, Πιέτρο Γκράσο.

Στόχος του να κερδίσει της ψήφους εκείνων που νιώθουν ότι «προδόθηκαν» από το Δημοκρατικό Κόμμα ή που δεν τους αρέσει το στυλ ηγεσίας του κ Ρέντσι. Αλλά το γεγονός ότι «κατέβηκε» αυτόνομο δίνει αφορμή για επικρίσεις από κεντροαριστερούς ψηφοφόρους ότι δηλαδή ανοίγει τον δρόμο στην ουσία για την επάνοδο της κεντροδεξιάς στην εξουσία ή νίκης για το Κίνημα των 5 Αστέρων.

Αδελφοί της Ιταλίας

Οι Αδελφοί της Ιταλίας (FdL) είναι ένα εθνικιστικό κόμμα υπό την Τζιόρτζια Μελόνι, που κατάγεται από τη Ρώμη ενώ ήταν στέλεχος του κόμματος του Σίλβιο Μπερλουσκόνι και πρώην υπουργός.

Το όνομα του κόμματος προέρχεται από τον εθνικό ύμνο του κόμματος και το μανιφέστο του είναι διανθισμένο από ακροδεξιές και εθνικιστικές πολιτικές εναντίον των μεταναστών και της παγκοσμιοποίησης.

Οι Αδελφοί της Ιταλίας επί της ουσίας είναι διάδοχος του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κινήματος, που κληρονόμησε τον ρόλο του φασιστικού κόμματος, στη χώρα μετά τον πόλεμο.

Πιθανά εκλογικά αποτελέσματα- Τα βασικά σενάρια:

Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις κανένα κόμμα ή συνασπισμός κομμάτων δεν θα κερδίσει την πλειοψηφία δηλαδή τουλάχιστον 316 έδρες. Οι αναμενόμενοι μετεκλογικοί συνασπισμοί βάσει των τελευταίων δημοσκοπήσεων είναι:

«Μεγάλος Συνασπισμός»

Κεντροαριστεράς- Κεντροδεξιάς

Αυτός θα ήταν ο μεγαλύτερος δυνατός συνασπισμός, που θα μπορούσε να περιλαμβάνει μια τεχνοκρατική κυβέρνηση υπό τον πρόεδρο της χώρας, Σέρτζιο Ματαρέλλα, και προς το συμφέρον της διατήρησης της πολιτικής σταθερότητας. Στην πραγματικότητα κάθε μεγάλος συνασπισμός είναι πιθανόν να είναι πιο περιορισμένος, είναι αδύνατον να συνεργαστούν κόμματα της κεντροδεξιάς συμμαχίας – ειδικά της Λέγκα του Βορρά και των Αδελφών της Ιταλίας – και της κεντροαριστεράς ειδικά οι ακροαριστερές φράξιες του Δημοκρατικού Κόμματος.

Αυτή η πραγματικότητα έχει οδηγήσει αρκετούς πολιτικούς επιστήμονες να αμφισβητούν αν οι ψήφοι που θα συγκεντρώσουν οι δύο συμμαχίες αν και πολλές θα μπορέσουν να φέρουν ως αποτέλεσμα έναν λειτουργικό «μεγάλο συνασπισμό».

Μια αντι-ευρωπαϊκή κυβέρνηση

Κίνημα Πέντε Αστέρων, Λέγκα του Βορρά και Αδελφοί της Ιταλίας

Πρόκειται για το χειρότερο δυνατό σενάριο για την Ε.Ε που θα προκληθεί από ένα ισχυρό εκλογικό αποτέλεσμα του Κινήματος των 5 Αστέρων που θα αναζητήσει κυβερνητικούς εταίρους στο πλαίσιο ενός προγράμματος που επί της ουσίας αμφισβητεί το ευρώ, τη συμμετοχή στο ΝΑΤΟ ενώ την ίδια ώρα υιοθετεί σκληρή στάση στο μεταναστευτικό. Αλλά υπάρχει μεγάλη ποικιλία στις απόψεις επί όλων αυτών των θεμάτων ακόμα και ανάμεσα στα αντι-συστημικά κόμματα, που δεν είναι τόσο ξεκάθαρο αν θα μπορέσουν τελικά να βρουν «κοινό έδαφος».

Κυβέρνηση Μειοψηφίας

Το πιο πιθανό αποτέλεσμα είναι ένας πολύ αδύναμος, ασταθής κυβερνητικός συνασπισμός – ή ακόμα και κυβέρνηση μειοψηφίας, που θα οδηγήσει βουλευτές να αλλάζουν κόμματα και πλευρές.

Νέες εκλογές

Αν οι προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης διαρκώς αποτυγχάνουν ο κ Ματαρέλλα ενδεχομένως να προκηρύξει νέες εκλογές, που όμως αυτό αυτόματα θα σημάνει πολιτική αστάθεια, την ίδια που βίωσε και η Ισπανία πριν από δύο χρόνια.

Επιμέλεια: Αλεξάνδρα Βουδούρη

athina984.gr

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Γράψτε το σχόλιό σας
Παρακαλώ γράψτε το όνομά σας εδώ